Przepisy o zasadach umieszczania w DPS-ach niezgodne z Konstytucją

Przepisy mówiące o zasadach umieszczania w domach pomocy społecznej (DPS) osób całkowicie ubezwłasnowolnionych są niezgodne z Konstytucją – orzekł we wtorek, 29 czerwca 2016 r., w składzie pięciu sędziów, Trybunał Konstytucyjny (TK).

Przepisy o zasadach umieszczania w DPS-ach niezgodne z Konstytucją

Jak wskazała sędzia TK Małgorzata Pyziak-Szafnicka w uzasadnieniu wyroku, zakwestionowane przepisy są niekonstytucyjne, ponieważ m.in. „wręcz ostentacyjnie pozwalają zignorować autonomię decyzji osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, sprawiając, że staje się ona przedmiotem działania ze strony innych, zwłaszcza władzy publicznej”.

Zapisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, odnoszące się do zasad umieszczania w DPS osób całkowicie ubezwłasnowolnionych za zgodą ich opiekunów prawnych, w listopadzie zeszłego roku zaskarżył w TK Rzecznik Praw Obywatelskich, dr Adam Bodnar.

W DPS do końca życia?

TK uznał, że przepisy te są niekonstytucyjne „w zakresie, w jakim nie przewidują czynnego udziału osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej w sprawach o uzyskanie przez jej opiekuna zezwolenia sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o umieszczenie tej osoby w DPS” oraz „w zakresie, w jakim pomijają uprawnienie osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej umieszczonej w DPS za zgodą jej opiekuna do domagania się weryfikacji podstaw jej przebywania w DPS”.

Według RPO istniejące obecnie „gwarancje ochrony praw osób z niepełnosprawnością psychiczną lub intelektualną należy ocenić jako niewystarczające i nieskuteczne”. Dlatego Rzecznik zaskarżył regulację pozwalającą, aby osoba z taką niepełnosprawnością – w zastępstwie której działa jej opiekun prawny – pozbawiona była możliwości kwestionowania orzeczenia sądu wyrażającego zgodę na umieszczenie jej w DPS.

Ponadto – jak zaznaczał RPO – w przypadku ewentualnej poprawy stanu psychicznego osoba ubezwłasnowolniona umieszczona w DPS nie ma możliwości wystąpienia do sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia dotyczącego tego umieszczenia – w konsekwencji jej pobyt może mieć charakter bezterminowy.

Inne powody niż dobro mieszkańca

Podczas wtorkowej rozprawy przed TK Anna Błaszczak z Biura RPO wskazywała, że jedyną przesłanką pominięcia wysłuchania woli osoby ubezwłasnowolnionej w takich sprawach powinna być „niezdolność do wyrażenia tej woli”.

- W obecnym stanie prawnym zdolność do wyrażenia woli w ogóle nie jest badana – dodawała.

TK przyznał rację dużej części argumentacji RPO.

- Leżące u podstaw aktualnych rozwiązań tradycyjne przeświadczenie o zgodności decyzji opiekuna o umieszczeniu w DPS z wolą osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej nie jest przekonujące. (...) Złożenie wniosku o skierowanie osoby, bez jej zgody, do DPS nie zawsze ma na względzie jej dobro, niekiedy kryją się za tym zupełnie inne powody niż dobro tej osoby – mówiła sędzia Pyziak-Szafnicka. – Okoliczność ta czyni wymóg sądowej weryfikacji woli ewentualnych mieszkańców takich ośrodków jeszcze bardziej pożądanym. Nawet jeśli wyrażenie przez nich woli, ze względu na brak zdolności do czynności prawnych, pozbawione jest waloru prawnego, to jednak sama obecność w sądzie osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej i jej wysłuchanie pozwoliłoby sądowi na dokonanie obiektywnej oceny sytuacji – mówiła sędzia TK.

Więcej informacji w Portalu TurekBezBarier.pl

Ale!Radio: 
Ale!Radio: 

Podobne Artykuły

Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za prawdziwość zamieszczonych na portalu www.iturek.net treści, a w szczególności treści zawartych w komentarzach, wypowiedziach lub wpisach  publikowanych automatycznie i bez uprzedniej kontroli.  

Dodając komentarz zgadzasz się z Regulaminem komentarzy 

iTurek.net

Adres
ul. Jedwabnicza 4
62-700 Turek
redakcja@iturek.net

Redakcja

Redaktor
Katarzyna Błaszczyk
tel.: 508 220 173
kblaszczyk@iturek.net
Copyright © 2013 - 2022 MAK MEDIA          
Projekt i Ralizacja